SUFFRAGETTE Azpitituluak Euskaraz 0B
www.azpitituluak.com Euskaratzailea: Joxe Aranzabal
Emakumeek ez dute ez izaera onik,
ez eta buru-orekarik ere
zentzuz aritzeko politika gaietan.
Uzten badiegu emakumeei botatzen,
gizarte-egitura galdu egingo da.
Gurasoek, anaiek eta senarrek ondo ordezkatzen dituzte emakumeak.
Behin botoa emanda,
ezinezkoa litzateke hor gelditzea.
Emakumeek eskubidea eskatuko lukete,
parlamentari, ministro edo epaile izateko. 13B
URTEETAN, EMAKUMEEK KANPAINA BAKETSUAK EGIN ZITUZTEN... 13C
BERDINTASUNA ETA BOTO ESKUBIDEAREN ALDE. 13D
HAIEN ARGUDIOAK EZ ZIREN KONTUAN HARTU. 13E
HORI IKUSITA, EMMELINE PANKHURST, 13F
SUFRAGISTEN LIDERRAK... 13G
DESOBEDIENTZIA ZIBILEKO KANPAINA BATERA DEITU ZUEN. !3H
HAU DA EMAKUME-LANGILE TALDE BATEN HISTORIA, 13I
ZEINAK BAT EGIN ZUEN BORROKA HORREKIN.
Maud, eramazu hau West End-era.
Han beharko luke 18:00etarako.
Banatzaileek eraman beharko zuten.
Botoa emakumeentzat!
Garaipena gurea izango da!
Botoa emakumeentzat!
Garaipena!
- Botoa emakumeentzat!
George lo dago?
Bai. Garston andreak eman dizkio ogia eta marmelada.
Ondo al zaude? Berandu da.
Taylor-ek hirira bidali nau.
- Utzi begiratzen. - Ez da ezer.
Liskar baten erdian harrapatu naute.
Emakume horietako piloa zebilen oihuka.
West End-eko leiho guztiak apurtu dituzte.
Bihar goizean eramango dizut paketea.
- Bazatoz ohera? - Hau egin behar dut.
Besoak gora.
Beti egiten baduzu horrela,
sekula ez duzu lortuko.
Horra zapatillak.
Ederto, laztana.
Zatoz hona. Ona izan.
Zuek, etorri hona.
WANTON, SUFRAGISTEK KALTETUA. PANKHURST ANDREA, KLANDESTINITATERA.
Miller andrea! Miller andrea!
- Ez egin ez entzunarena nirekin. - Barkatu, Taylor jauna.
- Berriro berandu? - Justu iritsi naiz...
Ixo! Eta entzuidazu.
Bigarren aldiz iritsi zara berandu, eta hiru aste baino ez daramazu.
- Ez naiz berandu iritsi... - Ez erantzun niri, gero.
- Barkatu. - Nahi duzu kaleratzea? Hori al da?
Ez, Taylor jauna. Ez, jauna, ez dut nahi.
- Bihar ez naiz berandu iritsiko. - Segi lanera.
Transmisio-uhalak berriz nasaitu dira.
Ostiralean aztertu zituzten, Maud.
Erre-usaina hartzen da. Berriro aztertuko ditut.
Ekarri erreminta-kaxa!
Aztertu transmisio-uhala seigarrenean!
Mertxi.
Astelehenetan eta ostegunetan elkartzen gara, nahiko bazenu.
Ellyn farmazian.
Maud.
Atzo eraman zenuen paketea Barclays-era?
George-k berriro izan zuen bularreko mina.
Sonny geratu da gaur goizean eramateko.
Gertu?
Hau da nire zaharrena.
Maggie.
Kaixo, Maggie.
Gizonek dituzte legezko eskubideak gure haurren gainean.
Gizonek kontrolatzen dute gure bizitza ekonomikoa.
Nor da hori?
Parlamentari baten emaztea, Haughton andrea.
Hemen dago Eguberrietan, haurrei mandarinak banatzen.
Eta lehen ministroak, Asquith jauna,
onartu du entzutea emakume langileen lekukotzak
herrialde osoan zehar.
Aukera bat daukagu erakusteko
emakumeak gizonen berdinak lanean nola,
halaxe beharko luketela izan botoa emateko eskubidean.
Zuk sekula ez duzu lanik egin zure bizitzan.
Hauxe da unea urrats bat egin eta hitz egiteko,
eta pertsona bat aukeratuko dut garbitegi honetan
eraman dezan bere lekukotza Legebiltzarrera.
Lloyd George Finantza ministroak entzungo die.
Inori ez zaio inporta, laztana.
Gutako zenbaiti bai, Coleman andrea, beraz, itxi ahoa.
- Entzun, entzun.
Mila esker zuen laguntzagatik. Botoa emakumeentzat.
Andreak, botoa emakumeentzat. Zuen esku dago lortzea.
- Mila esker, andreak. - Zoaz etxera.
Botoa emakumeentzat. Mila esker.
Amatxo! Amatxo!
Kaixo, umeak. Emadazue tartetxo bat.
Orduan, emango duzu lekukotzarik?
Taylor jauna patroi ona da.
- Zuretzat izango da. - Jan itzazu hitz horiek.
Ez, nire begiek besterik ikusi bitartean.
- Hilabete baino gutxiago egin duzu. - Eta?
Hamahiru urte ditudanetik ibili naiz arropa garbitzen.
Maggie-k 12 ditu, eta dagoeneko hemen dabil.
Emakumeontzat beti bezain gogorra da.
Ahal duguna egin behar dugu, ahal dugun moduan.
Leihoak apurtzen, adibidez? Hori ez da errespetagarria.
Pikutara errespetua.
Nahi duzu nik legea errespetatzea,
bada egizu legea errespetagarria.
Hara, Georgie, Georgie! Hau seia da.
Bai?
Prest? Begiratzen ari zara?
Zuk badaukazu zeurea.
Ikusi duzu Haughton andrea gaur?
Nahi du emakume batzuk Legebiltzarrera joatea.
Pentsatzen du gehiago ordaindu beharko liguketela.
Beti bezain harro orain ere.
Esan gabon erregeari, George.
Gabon, jauna.
Mutiko ona.
Erdu.
Tira, gizontxo, hartuko duzu arnasa sakon, mesedez?
Mutiko ona.
- Orain, bota.
- Hartu berriro, sakon.
- Bota berriro.
- Mutiko ona. Hartu berriro, sakon.
Hara, 11.00etako trena tunela zeharkatzen.
Ondo. Garaiz dator.
Mutikoa ondo dago.
Mutiko ona.
Sufragista zara, Ellyn andrea?
Bai, baina soldadutzat jotzen dut neure burua, Watts andrea.
Emakume horien lekukotasunek aldatuko al dute ezer?
Beharbada, Baina Pankurst andreak dioenez,
"Egintzek ekarriko digute botoa, ez hitzek".
Prestatu konbinazio bat.
George, gustatzen zaizu kande-azukrea?
Arratsalde on. Iritsi dira besteak?
Ez. Oraindik ez. Baina sar zaitezke barrura.
Lurrin ugari. Tanta pare bat uretan, egunean birritan.
Egon dadila bero.
Ez, ez duzu ordaindu beharrik.
- Agur. - Eskerrik asko.
- Mila esker, Ellyn jauna. - Watts andrea.
- Goazen.
Ondo babestu.
Burrill superintendentea.
Haughton jauna, eskerrik asko etortzeagatik. Hau da...
Sneed inspektorea. Benedict Haughton, Barne Ministerioa.
Esan didatenez,
esperientzia handia duzu zaintzan, Sail bereziaren barruan.
Informazioa jaso dut hainbat anarkistaren gainean jauna,
Liverpool eta Manchesterko irlandar nazionalistak barne.
Erakuts diezazuket.
Kamera hauek lehen aldiz
erabili dira gure herrian.
Orain arte erabili dugun beste edozer baino aurreratuagoak dira.
Eskerrik asko.
Nahiko trinkoak dira, tripode barik erabiltzeko modukoak.
Alegia, ezkutuan erabil ditzakegu kalean.
Ederto.
Hasiko gara Edith Ellyn andrearekin.
Komandante burua. Oso bizkorra da.
Bederatzi aldiz atxilotua, lau aldiz kartzelaratua.
Eskolatua da, eskrupulurik bakoa.
Eta horrek bereziki arriskutsua egiten du.
Aipatzekoa da bere senarra, Hugh Ellyn jauna.
Botikaria.
Birritan kartzelaratu dute, emaztearen aktibitateetan laguntzeagatik.
Gizonen ligako kidea da, soldata eta guzti.
Hona hemen beterano bat... Violet Miller andrea.
Asko mugitzen da. Hainbat aldiz atxilotua. Birritan kartzelaratua.
Umeak egiteko makina bat. Senarra mozkor biolentoa du.
Asaldatzailea da, lan zikinak egin zalea,
eta erreklutatzaile sutsua.
Justifikagaiza justifikatzeko.
Eta nor dugu hau?
Watts. Maud Watts.
Ez dut lehenago ikusi.
- Neska ona. Tira, tira. - Ez! Kendu gainetik.
Ondo irtengo da, ondo irtengo da.
- Badakizu zer gustatzen zaidan.
Itzuli lanera. Joan. Alde hemendik.
Zer nahi zenuen, Maud?
Hamalau palakada xaboi falta dira.
Zergatik ez esan Erosketa sailari zer falta zaigun?
Ez dut nahi berriro horrelako arduragabekeriarik, aditu?
Gogora dakarkit zu bere adinean.
Miller andrea,
Txoritxo batek esan dit aukeratu zaituztetela lekukotasuna emateko
- Lloyd George jaunari. - Bihar.
Utzi botoa gizonentzat, Miller andrea. Eta etxea zaintzen utziko zaituztegu.
- Bete ditut orduak.
Berandu arte lan egin nuen asteartean eta ostegunean.
Eta Maggie-k garbituko du edozein lan estra.
Zergatik ez diozu esaten Miller jaunari?
Ilea moztu eta zentzaraziko dizut, berak egiten ez badu.
- On egingo dio, baietz?
Violet.
Bihar zurekin joango naiz, zuri entzutera.
Maud. Zer egiten ari zara?
Entzutera joango naiz.
Botoa nahi dugu! Botoa nahi dugu!
Violet.
Non egon zara? Itxaroten...
- Violet. - Ez da ezer. Ondo nago.
Haughton andrea barruan dago.
Goazen, bada.
Miller andrea...
Jexux!
Hurrengoa, Glass House Garbitegia.
Sheffieldgo Ehulen Sindikatua, prest egon. Ondoren, zuek.
Horrela ezin duzu lekukotasunik eman.
Taldeak, banan-banan.
- Ondo nago. - Ez, Miller andrea, ez zaude ondo.
Lloyd George-k baztertu egingo zaitu, eta orduan zer?
Glass House Garbitegia.
Maud.
Hitz egin nire ordez.
Ezin dut.
- Idatzita dago. - Ez, ez naiz... Ez naiz ona...
- Irakurtzea baino ez duzu. - Galdetu beste norbaiti, mesedez.
- Beste norbaitek hobeto egingo du. - Esan ahal diezu, Maud.
- Ez dugu astirik. - Glass House Garbitegia, mesedez.
- Violet... - Egin ahal duzu.
Egin ahal duzu. Esaiezu.
Zorte on, Maud.
Hasiko zara, Miller andrea?
Watts.
Watts andrea naiz, jauna.
Miller andreak ezin du...
Bere lekukotasuna daukat.
Zuk ere Glass House Garbitegian egiten duzu lan?
Hantxe jaio nintzen.
Orduan, zeure lekukotasuna nahiko nuke entzun.
Ez dakit zer esan.
Zure amak garbitegian egin zuen lan?
14 urte zituenetik.
Bere bizkarrean lotzen ninduen edo kobrezko kupela pean, lo egin nezan.
Umeak zeuzkaten emakume guztiek egiten zuten.
Zuen patroiak onartzen zuen hori?
- Ahal bezain laster berreskuratzen zituen. - Berak?
Taylor jaunak.
Eta zure amak oraindik ere garbitegian egiten du lan?
Nik lau urte nituela hil zen.
Ikusten dut.
Kupela bat jausi, eta erre egin zuen.
Eta zure aita?
Ez dut ezagutzen.
Eta zuk lan egin duzu Taylor jaunarentzat...
Lanaldi laburrean zazpi urte nituenetik.
Egun osoz, 12 nituenetik.
Ez da behar eskola handirik alkandorak garbitzeko.
Ona nintzen lepoetarako, farfaila finak lurrintzen.
Esku ona nuen horretarako.
17 urterekin garbitzaile-buru nintzen, arduraduna 20rekin.
Orain 24 ditut, beraz...
Gaztea zara ardura horretarako.
Garbiketa lanak bizitza laburra du emakumea bazara.
Zer dela-eta?
Izaten dituzu bularreko minak eta eztula, atzamar mailetuak,
ultzerak hanketan, erredurak,
buruko minak gasak eraginda.
Iaz neska bat pozoindu zitzaigun.
Ezin du berriro lanik egin. Birikak hondatuta ditu.
- Eta zure soldata?
Astean 13 xilin, jauna.
Gizonek, 19.
Eta orduen heren bat gehiago egiten dugu.
Egunik gehienak kanpoan dira banaketan, gutxienez aire freskoa hartzen dute.
Botoak zer emango lizuke Watts andrea?
Sekula ez dut pentsatu botoa jasoko genukeenik,
eta zer emango lidakeen.
Orduan, zergatik zaude hemen?
Botoa jaso genezakeen usteagatik.
Bizitza hau...
Bada beste modu bat bizitza hau bizitzeko.
Barkatu. Nire hitzak... Ez naiz...
Ez, ez.
Elokuentziarik ederrena da gauzak eginarazten dituena.
Eskerrik asko, Watts andrea.
Uste dut dena jaso dugula.
Laster izango duzue gure erantzuna.
Lege proiektuari eginiko zuzenketa batek botoaren aldeko aldaketa ekar lezake.
Eskerrik asko, jauna.
Sheffieldgo Ehulen Sindikatua, mesedez?
- Edan egin duzu. - Koñak apur bat baino ez.
- Haughton andreak eskaini digu. - Haughton andreak ordain lezake.
Hitz egin dut, Sonny.
Uste nuen entzutera joan zarela.
Violet-ek ezin izan du, eta niri eskatu didate.
Esan behar nuen berak esateko zuena,
baina orduan galdetu dit ea ni ere garbitegian nenbilen.
Eta hitz egiten hasi naiz.
Lloyd George jaunari.
- Botoa lortuko bagenu... - Zer egingo zenuke, Maud?
Zuk zeurearekin egiten duzun gauza bera, Sonny...
neure eskubideak baliatu.
Zure eskubideak baliatu?
Sufragista zara orain?
- Asaldatzaile horietako bat? - Ez.
Miller andrea bada.
Badakizu zelan gustatzen zaien hitz egitea.
Eurekin ibiltzen bazara, zuri ere horixe deituko dizute.
Zure onura bilatzen dut, Maud
Badakit.
Beti egin izan dut hori.
- Epa, Maud. - Violet.
Ellyn andreak tea hartzera gonbidatu zaitu.
- Benetan? - Bai.
Dio iratzarri egin dituzula Westminster-ko dinosauroak.
- Non daude Ellyn jaunaren ziurtagiriak? - Ez dago halakorik.
Bere aitak pasatu zion negozioa,
baina sekula ez zen dedikatu Kimikara.
Nik, berriz, medikua izan nahi nuen.
Baina gure aitak ez zuen onartu.
Oraindik ere ona naiz diagnosiak egiten.
Hortaz, ezkonduta zaudete?
Hogeita hiru urte orain.
Izan nuen itxaropena egunen batean
jarriko zuela: "Ellyn eta alabak".
Hurrengo belaunaldiari begiratu behar zaio.
Entzun dut ondo hitz egin zenuela.
Beharbada uda honetan itsasaldera eraman genezake.
Etzazu xanpainarik edan garagardorako diruarekin, Maud.
Besoak gora.
Zinemara joan gaitezke, ostiralean.
Emadazu. Zatoz hona.
Miller andrea. Apustu egingo nuke gizona izan nahi duzula.
- Bai, eta zuk beti-gazte iraun. - Lotsabako halakoa.
- Erdu hona.
- Opa iezaguzu zorte ona. - Zorte ona litzateke dena utzi,
eta lanera joango bazinete.
- Segi. - Joan.
- Gertu? - Bai.
Tori, Maud.
Itxura ona duzu.
♪ Oihu egin zure soinuarekin ♪
♪ Deiadar egin haizearekin, egunsentia dator-eta ♪
♪ Martxan abiatu, segi aurrera ♪
♪ Haizeak gure bandera harrotu, eta itxaropena esnatzen ari da ♪
- Ikus dezakezu ezer? - Oraindik ez dute atea ireki.
♪ Adi, deika ari dira, eta beren hitza atsegina da ♪
♪ Gero eta ozenagoa ♪
Bera da.
Lehen ministroak aztertu egin ditu emakume guztien lekukotasunak.
Kontuz eztabaidatu ondoren zenbait parlamentarirekin,
emakumeen kausaren oso aldekoak,
ondorioztatu da
ez zegoela ebidentziarik
aldatzeko lege proiektua.
Zer?
- Orduan, botorik ez emakumeentzat? - Ez. Botorik ez.
Baina Lloyd Georgek entzun zuen. Eta apuntatuta dauka.
Iruzurra. Iruzurra Iruzurra da!
- Zelan ausartzen zarete!
Gezurti!
- Gezurti! - Gezurti!
- Lotsatu egin beharko zenuke, jauna!
Lotsatu egin beharko zenuke!
- Gezurti!
Gezurti!
Tira. Nahikoa dibertitu zarete.
Egin atzera!
Egin atzera orain! Tira!
Joan etxera!
Ez niri bultzarik egin!
Violet!
Utz ezazu bakean!
Ez minik egin niri!
Ez!
Utz ezazu! Utz...
Sartu hor! Sartu hor!
Ez! Ez!
Arratsalde on, ofiziala. Benedict Haughton.
Zenbat da bermea, mesedez?
Bi libera, jauna.
Ez, Benedict, ordaindu emakume guztion bermea.
Ezin dut neuk bakarrik irten libre.
- Benedict, mesedez. - Ez dut ordainduko.
- Zenbat da bakoitza? - Bakoitza bi libera.
12 libera emakume guztiak askatzeko. Sinatu, mesedez.
Neure dirua da. Neure dirua da.
Neure emaztea zara. Jokatu emazte batek bezala.
Orain arte zure nahia egin dut, Alice,
baina hau eskandalu hutsa da.
Eskerrik asko.
Goazen.
Semea jaso behar dut 18:00etarako.
Berandu nabil. Tea beharko du.
Ez zara etxera iritsiko te ordurako.
Nahi duzu zeure senarrarekin harremanetan jar nadin, Watts andrea?
- Joan den astean sufragista bat jaso nuen. - Ni ez naiz sufragista.
Diamante landugabe bat.
Bere bonbatxoetan, hiru adreilu.
Lan egiten du zuzenean Pankhurst andrearentzat.
Galdetu nion zergatik.
Esan zuen horrek balioa ematen ziolako bere bizitzari.
Peoi bat baino ez da.
Ni ez naiz sufragista.
Pozten naiz.
Badakizu,
esaten da azken aldian hainbat emakumek izan duten jokaerak
kolorea damaiola argudioari
zeinak baitio emakumeen buru-oreka eskasagoa dela gizonezkoena baino.
Baina ez nago ados.
Hor ez dago erokeriarik.
Zehatz-mehatz dakite zer egiten ari diren.
Baina nire iritziak ez du baliorik.
Nire lana da legea betearaztea, Watts andrea.
Beraz, aholku bat emango dizut,
eta benetan espero dut zuk kasu egitea.
Bete zure zigorra.
Txarrenean, astebete izango da.
Eta gero joan etxera, senarragana.
Gezurra esan digute.
Ez dute gezurrik esan.
Ez zuten ezer agindu. Ez dute ezer eman.
Berokia.
Galtzerdi pare bat. Zuloa. Eskuin hanka.
Ez ikaratu, Maud. Egon lasai.
Preso politikoak gara. Eskubidea dugu geure arropak janzteko.
Besoak gora.
Eskubidea dugu...
Mesedez.
Barkatu, Georgie.
Zure emaztea lotsagarri akaberakoa da, Sonny
Kontrolpean izan beharko zenuke.
Polizia mendean hartzen ari da puta horiek.
Maud gutxienez ohituta egongo da horretara. 455B
ASALDATZAILE ZIKINAK
Tira, Maud.
Faltan sentitzen du mutikoa.
Denok bereiztu gaituzte maite ditugunengandik, Maud.
Gure ama.
Haurra nintzela, ia ez nuen ikusten.
Egunez eta gauez egiten zuen lan,
borroka egiten nire alde, eskolatua izan nendin, neba bezala.
Baina hori ez zen gertatu sakrifizo barik.
Hor da Emily.
Beste guztiok baino denbora gehiago egin du hemen.
Gose-greban dago.
Pankhurst andrearen aginduek diote segitu behar dugula.
Ez bagaituzte onartzen preso politiko gisa, greba egingo dugu.
Ez Maud-ek.
- Lehen aldia du hemen.
- Emily. - Violet.
Beste kide bat dugu.
- Hau Maud da. - Ongi etorri, Maud.
Bizkorrago. Mugi!
Hugh.
Ongi etorri, Watts andrea. Mesedez, zatoz gurekin.
Joan behar dut. Semea ikusi behar dut.
Denok jasotzen dugu bat lehen aldian, Maud.
Zure lehen kartzelaratzeagatik.
Mila esker.
Miller andrea, poliziaren jarrera biolentoari indarrez erantzungo diogu.
Jasoko duzu abisua.
Etxean al daude? Garston andrea!
Sonny?
- Zer moduz George? - Ixo. Lo dago.
Sentitzen dut, Sonny.
Sonny, saiatu nintzen lehenbailehen etortzen, baina...
Ezin dizut begiratu.
Ez dakizu zer egin diguten.
Zuei? Eta niri eta George-ri?
Polizia inguruan izan dut.
Esan dut ez nekiela ezer.
Kale osoa txutxu-mutxuka aritu da.
Babestu egin zaitut Taylor-en aurrean, baina hark bazekien.
Ez da gertatuko berriro.
- Ama. - Kaixo, laztana.
- Itzuli ohera!
Joan, bihotza. Laster noa ni ere.
- Orain. - Segi, laztana.
- Jan duzue? - Garston andreak ahal zuena egin du.
Tea prestatuko dizut.
Itxaron eta itxaron egin nizun, ia egunsentia iritsi arte.
Otoi egin nuen etxera etor zintezen.
Itzuli naiz.
Sekula ez nauzu lotsaraziko berriro.
Segi, alde hemendik. Nahikoa izan dut zurekin.
Arazoak baino ez dituzu eragin hemen izan zaren bitartean.
Etxean ikusiko zaitut, laguntxo.
Maite zaitut.
Ondo dago.
Botoa emakumeentzat!
Kaixo, Maud.
Pozten naiz hobeto sentitzen zarelako.
Sonny-k esan dit ez zinela ondo sentitzen.
Ez dago arazorik, badakizu?
Beste norbait aurkitu dut orduak errekuperatzeko prest.
Ama.
Itxaron hemen apur bat. Laster naiz zuekin.
Maud.
Violet.
Ostiralean bilkura handia egingo da. Diotenez, berak hitz egingo du.
Alde egin behar dut.
Ezin dut.
Ezin duzu hori egin.
PANKHURST ANDREA ORAINDIK EZKUTUAN. SUFRAGISTAK, AGINDU ZAIN
Alaba bat izan bagenu, zer izen jarriko genion?
Margaret.
Gure amak bezala.
Zer bizimodu klase izango zuen?
Zurea bezalakoa.
Gauean berandu arte egingo dut lan.
Inteligentzia-zerbitzuak baieztatu du mendekua hartzeko asmoa dutela.
Antolatzen ari dira estrategia.
Lewisham-eko kontaktuak dio Pankhurst andrea hitz egitekoa dela.
- Noiz? - Edonoiz. Oraindik ez dakigu,
baina seguru Ekialdeko Londresko emakumeek hara eramango gaituztela.
- Emily. - Maud. Pozten naiz zu ikusita.
Sekula entzun diozu hitz egiten?
Sarri. Ez du beldurrik.
- Emily, Edith gure zain dago. - Etorri zara?
Edith. Hemen zaudete.
Bizkor. Aspaldiko hilabeteotan, lehen aldiz hitz egingo du gaur.
Adi ibiliko dira bera atxilotzeko.
Kaixo, Pankhurst andrea.
- Zorte on, Pankhurst andrea. - Eskerrik asko.
Ongi egina!
Lagunok,
Bere Maiestatearen gobernua gorabehera,
gaur hementxe nago.
Badakit zelako sakrifizioak egin dituzuen hemen izateko.
Zuetako asko, badakit, urrunduta zaudete inoiz bizi izandako bizitzetatik.
Bai, zuen adorea sentitzen dut gau honetan.
50 urtez,
bakean egin dugu lan ziurtatzeko emakumeon botoa.
- Iraindu egin gaituzte, jo eta baztertu. - Bai.
Konturatu gara egungo helburuak lortzeko
egintzak eta sakrifizioak behar direla.
Bai!
Borroka egiten ari gara
munduan jaiotzen den neskatilatxo bakoitzak
bere neben aukera berak izan ditzan.
Sekula ez gutxietsi emakumeok dugun ahalmena
- gure patua definitzeko. - Bai!
Lege-hausleak ez,
legegileak izan nahi dugu.
Izan zaitezte militanteak, bakoitza bere erara.
Kristalak hautsi ditzakezuenak, hautsi.
Eraso dezakezuenak jabegoaren idolo sakratua,
egizue.
Ez digute utzi alternatibarik
gobernu honi desafio egitea baino.
Kartzelara joan behar badugu botoa lortzeko,
izan daitezela gobernuaren leihoak
apurtu beharrekoak, eta ez emakumeen gorputzak.
Joan atzetik, Maud, atzetik.
Bultzatu nahi dut hemen batutakoak
eta Britainiako emakume guztiak matxinadara.
Nahiago matxinoa izan, esklabua baino.
Ez utzi Pankhurst andrea atxilo dezaten!
Errendiziorik ez!
- Edith. - P. andrea.
Emily laztana.
Hau Watts andrea da, Pankhurst andrea.
- Maud. - Eskerrik asko, Maud.
Sekula ez errenditu. Sekula ez utzi borroka.
Ez! Utz nazazue!
Ez saiatu atxilotzen.
Beraien senarrek egin dezatela egin beharrekoa.
Utzi joaten euren etxe aurrean.
- Sonny, sentitzen dut.
Hartu egin zintudan, Maud.
Pentsatu nuen zuzendu zintzakedala.
Eta horren beharrik ez baduzu?
Ama zara, Maud.
Emaztea zara. Nire emaztea. Hori izan behar duzu.
Bada dagoeneko ez naiz hori bakarrik.
Sonny! Sonny! Zer egiten ari zara?
Sonny! Son... Sonny, utzi... Zer...
Sonny! Sonny!
- Kanpora! - Sonny!
Utzi George ikusten! Sonny?
Utzi George ikusten! Sonny.
Sonny!
Utzi sartzen! George ikusi nahi dut!
Sonny!
Lotsagarria zara!
Ondo.
Hauxe da.
2,6 astean.
Izan dadila 2,4. Sindikatuak ordainduko du.
Ondo da.
Lortuko dizkizut izarak
eta arropa, bigarren eskukoa, emakumeen sindikatuak emanda.
Gauzak jasotzen dituzte emakume premiadun...
Sentitzen dut.
Ez, ez, ez.
- Ez negarrik egin.
Izorratu egiten ditu ikusteak ez dizula eraginik egin.
Beraz, nirekin jardun behar duzu.
Egizu, Maud.
Eta Jainkoak negar-malko guztiak garbituko dizkie.
Eta ez da heriotza gehiagorik izango,
ez nekerik, ez negarrik
Ez eta min gehiagorik ere.
Lehengo gauzak iragana izango baitira.
2,4 astean, eta iltzedun ohe madarikatua.
Amets gozoak, Maudie.
Hortaz, Pankhurst andrea irten egin da sasitik une batez.
Jaunak, hau da nahita egindako goraldia,
eta gobernuak ezin du onartu.
Auskalo zer egiten duten hurrengo.
Agindu zaie gertu egoteko.
Ekialdeko Londresko adarra, bereziki, mobilizatu egingo da.
Serio hartu beharko genituzke mehatxu hauek?
Ez nuke gutxietsiko mehatxua.
Eta Lehen ministroak ere ez.
Kudeatu behar badugu, hurbildu egin behar.
Espero dut aurkituko ditudala irekienak,
infiltratu, eta besteen berri eman diezadaten.
Ahultasunak antzeman ditugu euren artean.
Espero dugu euretariko batek krak egitea.
Beraz, argazki hauek filtratuko dizkiot prentsari.
Hemen. Maud. Ikusi duzu zeure burua?
Lotsa zaitez apur bat.
"Pankhurst andrearen zitalak".
Ez da argazki txarra. Moztu eta nire horman eskegiko dut.
Kanpoan nahi zaitut, Maud.
Zure alde egin dudan guztiarekin.
Larrutik ordaindu dut, bai.
- Taylor jauna.
Zeri begiratzen diozu?
Deitu poliziari!
- Itzul zaitez, Maud!
Gaur aske irtengo zara hemendik.
Trukean, lagundu egingo didazu.
Informazioa pasatuko didazu.
Dakizun edozer, entzuten duzun edozer,
baita elkarrizketa baten zatia bada ere, interesekoa.
Begiratu niri.
Merezi zuen.
- Kontatuko banizu... - Nork entzungo dio zu bezalako bati?
Uste duzu inori inporta zaiola? Ez.
Ez zara ezer mundu honetan.
Hazi nintzen zu bezalako neskekin, Maud.
Bizitza sakrifikatu duen jendea, mendeku eta kausa baten alde.
Ezagutzen zaitut.
Eta eurek ere bai.
Badakite zelan erabili zu bezalako neskak.
Neskak dirurik edo etorkizunik gabe, nahi dutenak gauzak hobetu.
Prestatu, atondu eta hornitzen zaituztete,
esanda kausaren oinezko soldaduak zaretela.
Baina bazka baino ez zarete...
batalla batean, zuetako inork irabazi ezin duena.
Soka bat eskaintzen ari natzaizu, salbatzekoa.
Hartuizu.
Berandu baino lehen.
Goazen, George.
George, zure zapatak markatzen ari zara hori eginez!
Zer gertatzen zaizu? Zer esango luke amatxok?
George!
Zer egin behar dut zurekin?
Goazen.
Maud?
Uste nuen gaur ez zinela etorriko.
Segi aurrera.
- Hortaz... - Hurrengoan hartu bere ezker eskua.
Istripu bat izan zen.
Andreak, eskatu nahi dizuet erne ibiltzeko zuen joan-etorrietan.
Badakigu zaintzen gaituztela.
Baina zorte apur batekin, ez gaituzte hemen aurkituko.
Onartzen dut militantzia ez dela zuetako guztientzat,
baina, bakarrik eskatuko dizuet orain erabakitzea.
Hemen egon nahi ez duenak alde egin dezake.
Behar ditut bakarrik erabateko konpromisoa hartuko dutenak.
Inor ez da epaituko.
Ondo. Hasi egingo gara.
Violet, mapa, mesedez.
Orain...
Markatu egin dut mapa hau.
Postontziak gorriak dira.
Telegrafo hariak, berdeak.
Eten egingo dugu Komunikazioa-gunea.
Baina gogoratu, ezinbestekoa da inor ez zauritzea hori egindakoan.
Goiz hasiko gara, eguna argitu aurretik.
Era horretara, kaleak hutsik leudeke.
Denok hartu kokapenen zerrenda.
Buruz ikasi, eta erre.
Ez ditugu nahi okerreko eskuetan, ala?
George. George.
George.
Ixo, ixo.
Bihotza.
Zer motel. Georgie, hori baino bizkorrago egin dezakezu lasterka.
- Itxaron, itxaron. - Korri, korri.
- Ez! - Hori da.
- Erdu hona.
Sinestezina.
- Nork jantzi zaitu goizean? - Aitak.
Aitak.
Oraindik pijama daukazu jantzita.
Noiz etorriko zara etxera?
Ez dakit.
Zerbait oso txarra egin duzu, ama?
Ez dut uste. Kontua da orain ezin naizela etxera joan.
Gaixorik zaudelako?
Aitak dio burua ez daukazula oso ondo.
Hori ez da egia, George.
Segi.
Hortxe duzu.
Hau gaurko da.
Beste hau, biharko.
Eta hau gorde dezazun, hurrengoan ikusi arte. Orain, joan.
George. Erdu barrura.
- Etzazu berriro hartu, Maud. - Utzidazu ikusten. Mesedez.
Umea zure esku uztea?
Taylor-i egin zenionaren ostean?
Taylor-ek zer egin zidan, Sonny? Urteetan.
George nirea da.
Legeak dio nirea dela, Maud.
Nik erabakitzen dut non egongo den.
Hori da legea.
Kaixo Steed jauna.
Hausnartu dut zure eskaintzaren gainean,
eta esan behar dut ezetz.
Azken batean, sufragista bat naiz.
Diostazu inork ez diela entzuten ni bezalako neskei.
Ezin dut hori gehiago onartu.
Nire bizi guztian errespetuz jokatu dut,
eta esandakoa egin dut.
Orain badakit.
Ez dut balio zuk baino gehiago, baina ezta gutxiago ere.
Pankhurst andreak esan zuen,
"gizonentzat zuzena bada borrokatzea beren askatasunaren alde,
orduan zuzena da emakumeentzat borrokatzea berearen alde".
George, itzuli ohera.
Legeak badio ezin dudala nire sema ikusi,
borroka egingo dut lege hori aldatzeko.
Biok gara oinezko soldaduak, bakoitza bere erara.
- Tira, Maud. - Denek bilatu lagun bat.
Biok gure kausaren alde borroka egiten.
- Maud. - Ondo nago.
Parte hartu behar duzu
nahi baduzu aldatu mundua zelan gobernatzen den.
- Nahiko ondo.
- Ederto, Maudie.
Nik ez dut neurea traizionatuko.
Akaso zuk egingo zenuke horrelakorik zeureaz?
Uste bazenuen egingo nuela, oker zeunden.
Adeitasunez,
Maud Watts.
Beste leherketa bat Cadogan Squaren.
Londres osoan zehar gertatzen ari da. Telegrafoak etenda.
Withers andrea ikusi zuten inguruetan.
Lortu atxilotze-agindu bat.
- Egun on.
Inspektorea.
Pastilla askotxo bizkarroiak kentzeko, Ellyn jauna.
- Bizitzako bizkarroi handienetakoa. - Zure emaztea barruan al da?
- Edith! - Tratamendua amaitzen.
Barrura joango naiz.
Mastitisa.
Ostiralean ikusiko zaitut.
Inudea zara orain, Withers andrea?
Amaituko dugu kontu hau?
Lehenago ere bilatu duzu, ezer aurkitu barik, baina gustura lagunduko dizut.
Emakume argia zara. Aitortuko dizut hori, zelan erakartzen dituzun emakume hauek.
Erakarri, eta entrenatu hondamendirako.
Atxilotuta zaude, Withers andrea.
Aholkatuko nizuke borrokarik ez egitea.
- Eraman ezazu kanpora. - Utzi bakean!
Goazen.
Utzi bakean! Utzi bakean!
Aholkatuko nizuke ez borrokatzea. Eraman ezazu kanpora.
- Ni ere atxilotuta nago? - Ez!
Gaur ez, Ellyn andrea.
Ez! Ez!
Aska nazazue!
Withers andreak gutxienez sei hilabete jasoko ditu.
Pare bat aste egin nezake, Edith, baina...
Zer esaten ari zara?
Hau ez da garaia amore emateko.
Ez, aurrera egin behar dugu. Kapitalizatu prentsaren interesa.
Prentsak gu gutxietsi eta gutaz trufatu besterik ez du egiten.
Gutxietsi egiten gaituzte, gure mehatxua sentitzen dutelako.
- Haughton andrea. - Andreak.
Lortu duzu nik eskatutako informazioa?
Lloyd George-ren udako etxea oraindik amaitu barik dago.
Aurrekoan horretaz kexatu zen afaldu bitartean.
Eraikitzen ari dira golf zelaiaren ondoan, Walton-on-the-Hill inguruan,
News of the World egunkariko zuzendariak ordainduta.
Informazio baliagarria. Eskerrik asko.
Edith, zatoz hona.
Watts andrea, zer moduz zure semea?
Bihar da bere urtebetetzea.
Benetan sentitzen dut.
Konfiantza nuen nire senarragan eta gobernu honetan.
Oker nengoen.
- Joan egin behar dut. - Ez dut indarrik.
Entzuidazu, mesedez, Edith.
Ministro baten etxea? Hori urrutiegi joatea da.
Zergatik urrutiegi?
Inor ez dago bertan. Hutsik dago. Inor ez da zaurituko.
Zure konpromisoa, Edith. Banekien eramango zenuela behar bezain urruti, baina hau...
- Pankhurst andreak eskatu zigun... - Pankhurst andreak gehiegi eskatu du.
Violet. Vi!
Entzun, ezin duzu hori egin.
Ezin duzu ni hona ekarri, eta gero zuk ospa egin.
Sentitzen dut, Maud, baina ezin dut. Haur...
Orain ez.
- Vi. - Ezin ditut zaindu dauzkadanak.
Noizko espero duzu?
Udarako.
Maud, izugarri sentitzen dut.
Zoriondu nahi dut, besterik ez.
Gutxienez, utzidazu hori egiten.
Orain ez.
Sonny.
- Sonny. - Ez.
- Ezin duzu... - Beranduegi zabiltza.
Horra Drayton jaun-andreak.
George eramatekoak dira.
Zer esaten ari zara?
Adoptatu egingo dute.
- Sonny... - Etxe ederra daukagu, lorategiarekin...
eta berak behar duen guztiarekin.
- Ez. George... - Nik ezin dut zaindu, Maud.
- Sonny, mesedez. - Ezin ditut amarenak egin.
Ez dugu familiarik, Maud. Inor ez bera zaintzeko. Nik ezin guztiarekin.
- Garston andreak ezin du bera hartu. Inork ez. - Sonny, utzidazu...
- George... - Bota egin gaituzte, Maud. Bota egin gaituzte.
Georgie, erdu hona. Erdu hona.
Esan agur, eta utzi joaten.
Ireki zure oparia.
Georgie...
zure amaren izena da Maud Watts.
Ez ahantzi izen hori...
zeren zain izango naiz zuk ni noiz aurkituko.
Bilatuko nauzu, George?
Etzazu ahantzi.
- Goazen. - Ez. Ez. Ez!
- Goazen, George. - Ez. Ez.
- Utz ezazu... Har ezazu. - Amatxo.
Ez. Bihotza. Ez.
Sonny...
- Amatxo. - Sonny! Ez!
- Zer egin duzu? - Maud, hori da onena.
Zer egin duzu?
- Ixo! - Zer egin duzu?
- Hori da onena. - Zer egin duzu?
- Ez! Ez! - Maud!
Zer egin duzu, Sonny?
- Zer egin duzu? - Maud...
Zer egin duzu?
- Lagun diezazuket? - Ez. Egin ahal dut.
Hortaz, Violet ez da gehiago etorriko gurekin?
Ez. Zalantzan jarri zuen gure estrategia.
Gure lagunak horretarako daude, gure prozedurak zalantzan jartzeko.
Eusteko orekari eta kontrolatzeko, Edith.
- Ez. Ezin da zalantzarik izan. - Mugimendua zatituta dago.
Sylvia Pankhurst ere bere amaren eta ahizparen estrategiaren kontra dago.
Bide bakarra da aurrera egitea.
Eta zure burua lehertzen baduzu traste madarikatu horietako batekin?
Zer gertatuko zaio orduan zure kausa madarikatu horri?
- Emily. - Ondo al zaude?
Maud!
Hugh, segi!
Watts andrea.
Zatoz gurekin, mesedez. Atxilotuta zaude.
Emakumeek erasotzen dutenean ministro baten etxea,
anarkia-egoera bizi dugu, eta ezin beste aldera begiratu.
Hau gelditu beharra dago.
Mantsotu dezakegu prentsa, baina ez luzaro..
Gero eta interes handiagoa dute emakume madarikatu hauengan,
gobernuan saiatzen garen bitartean albiste berri bakoitza ezeztatzen.
Pankhurst-ek bere egin du atentatua, eta kartzelara joango da,
benetako errudunak libre dabiltzan bitartean.
Kartzelan saiatuko da ahal duen arretarik handiena bereganaten.
Atxilotze esanguratsuak egin ditugu.
Zigortu errudunak ahal duzun moduan.
Ondo garbitu dituzue zuen buruak.
Ezin izan dugu dinamita-arrastorik aurkitu zuengan.
- Orduan zergatik nago hemen? - Salatuko zaizue
legez kanpoko bilerak egiteagatik, besterik ez bada.
Badakizu etxezaina hara bidean zela bonba lehertu zenean?
Eskularruak ahaztu zituen.
Berandutu balitz bi minutu,
horrek zelan eragingo zion zuen kausari?
Biolentziak ez du bereizten!
Hartzen ditu errugabeak eta errudunak!
Zer eskubide duzu arriskuan jartzeko emakume horren bizia?
Eta zuk, zer eskubide duzu manifa baten erdian jarri,
ikusi zelan jotzen dituzten emakumeak eta ezer ez egiteko?
- Hipokrita hutsa zara. - Legea errespetarazten dut.
Legeak ez du zentzurik. Ez dut zerikusirik izan legea egiterakoan.
Aitzakiak. Hori baino ez daukagu.
Leihoak apurtzen ditugu eta gauzak erre,
hori delako gizonek entzuten duten hizkuntza bakarra.
Jipoitu eta traizionatu gaituzuelako, eta ezer ez delako geratzen.
Ezer ez da geratzen, zuek geldiaraztea baino.
Zer egingo duzue? Gu guztiok atxilotu?
Etxe guztietan gaude. Gizateriaren erdia gara. Ezin gaituzue geldiarazi.
Bizia gal dezakegu hau guztiau amaitu baino lehen.
Baina irabazi egingo dugu.
Sylvia, entzuten ahal didazu?
Bost egun. Jango duzu orain?
Ez!
Eutsi geldi.
Ez! Ez!
Ez!
Gero eta modu barbaroagoan tratatzen dituzte, jauna.
Eta zein da alternatiba?
Ez gaituzte xantaiarik egingo euren mehatxuekin.
Beldur gara ez ditugula apurtuko, jauna
Baina bat hiltzen bada, odola izango dugu eskuetan, eta eurek martir bat.
Horrelakorik ezin da gertatu.
Edo Pankhurst andreak irabazi egingo du.
MAUD WATTS - GOSE-GREBA
HOLLOWAY-KO ESPETXEA
- Kaixo, Edith. - Maud.
- Maud, eraman zaitzaket? - Hobeto ez.
Ohe-jantziak utzi dizkizut elizan. Sindikatuak abisatuko dizu.
Emily.
- Maud? - Violet.
Esan didate hemen egiten duzula lo.
Ogia da, eta salda apur bat. Besterik ez.
Gutxinaka.
Tripako mina izango duzu, igaro dituzunak igarota.
Edozer dela planeatzen ari zaretela, kontuz ibili.
Berriz harrapatzen bazaituzte, bi urte bai barruan egin.
- Edo gehiago. - Violet.
Edo okerrago.
Nire tximino txikia.
Georgek ostikadak ematen zizkidan gauera arte.
Zer moduz Maggie?
Garbitegian lanean, Jainkoak bidaltzen duen ordu bakoitza.
Berak bakarrik ekartzen du orain ganorazko soldata etxera.
Eta orain, jan ezazu zerbait.
W.S.P.U. Botoa Emakumearentzat
- Noiz izan da sarekada? - Lehen orduan goizean. Sei atxilotu.
Edith, zer egiten ari zara hemen? Ez zaude ondo.
Gauean beila egingo da Westminsterko abadian Pankurst andrearen alde.
Oraingoan ez du iraungo espetxean, Maud.
- Erregeak barkatu egin behar dio. - Ez dio barkatuko, Emily.
- Orduan behartu egingo dugu. - Zelan, gobernuak isiltzen badu prentsa?
Begira, zutabe bat bonba-atentatuaz.
Zelan lortu entzunaraztea?
Indarrak bildu behar
baldin eta munduaren arreta harrapatu nahi badugu...
Erregeagana iritsiko gara. Ezingo dute ez ikusiarena egin.
Edith, makalegi zaude beste kartzelaldi bati aurre egiteko.
Txorakeriak, Hugh.
- Maud, mesedez. - Arrazoia du.
Eraso biolento bakoitzak ahuldu egiten du. Bihotzak ezingo du.
Maud.
Asteazkenean Derbyan izango da.
Erregea joatekoa da.
Milaka lagun izango dira han.
Atxilotu egingo zaituztete ateetara iritsi orduko.
Jendetza horietan, oharkabean pasatuko gara.
Jasoko dugu geure bandera munduko kameren aurrean.
Erregearen zaldia...
hirugarren joango da desfilean.
- Eginda. - Mundua guri begira.
Maud, edozein dela arriskua, ezin dugu hutsik egin.
Hau utzi nahi dizut.
Edith-ek eman zidan.
Inspirazio-iturri izan da gutako askorentzat.
Mila esker.
Beraz...
bihar orduan?
Bihar.
Hona hemen zaintzakoen azkenak, jauna. Maud Watts andrea.
S. Paul elizan egiten ari da lo.
Hugh,
gertu gaude?
Bi miligramo behar ditut gatz hotz tintatuarena, faborez.
Ezin zenituen eskariak amaitu bart gauean?
Zer esan du?
Gatz hotz... Hugh?
Hugh? Hugh!
- Utzi irteten. - Ezin dut.
- Zer esan nahi duzu? - Sentitzen dut.
Nahikoa eman duzu.
Berandutu egingo gara. Utzi irteten.
Mesedez, utzi irteten!
Zure bihotzak ezingo du eraman, Edith.
Ezin zaitut irteten utzi. Barkatu.
DERBY EGUNA, HURBILAGO
Egon ezker aldean, mesedez.
Jaun-andreak, ezkerrera, mesedez.
Mesedez, izan txartelak prest.
Mesedez, izan txartelak prest, jaun-andreak.
Non dago Edith?
Ez da agertu geltokian.
- Txartelak, mesedez! - Andrea?
Hartuko duzu hurrengo torniketea? Ilara askoz laburragoa da.
Mertxi.
- Zure maiestatea! - Zure maiestatea!
Hor dago.
Zure maiestatea!
Hor dago erregea.
- Zure maiestatea!! - Honantz, mesedez!
Orain.
- Zure maiestatea! - Honantz, mesedez!
Maiestatea!
Honantz!
- Zure maiestatea!
Barkatu, andrea. Txartel berdeak behar dira belardi-esparrura sartzeko.
Lagun diezazueket?
Mila esker, jauna.
Barkatu.
Beste bide bat aurkitu behar dugu.
Barkatu.
Barkatu. Eskerrik asko.
- Utzi pasatzen gizonari, mesedez. - Barkatu.
Jarraitu niri.
Barkatu, jauna.
Emily.
Barkatu.
Barkatu. Barkatu.
Barkaidazu. Emily.
Emily.
Sekula ez errenditu. Sekula ez utzi borroka.
Emily!
Maggie!
Maggie. Zatoz, laztana. Zatoz, Maggie. Goazen.
- Zer egiten ari zara, Watts andrea? - Goazen.
- Nora naramazu?
Geldi hor!
Barkatu. Barkatu.
Itzuli lanera!
Ellen, neuk irekiko dut!
Maud.
Hau Maggie da, Violet-en alaba.
Garbitu eta josi egin dezake.
Lepokoak primeran almidoiztatzen ditu eta garbitu dezake.
Etorri barrura, Maggie.
Ona izan. Ez erantzun.
Maud.
Sartu, Maggie. Haughton andrea naiz.
Emakume ibiltariak aurrera egiten du askatasun-lurraren bila.
'Nola iritsiko naiz hara?'
Arrazoiak erantzuten du,
'Bide bat dago, eta bakarra.
Lan eremuetan behera,
sufrimenduaren uretan zehar.
Ez dago besterik.'
Emakumeak,
alboratuta ordura arteko guztia, negar egiten du,
'Zergatik joan behar dut urruti inor iritsi ez den tokietara?
Bakarrik nago. Izugarri bakarrik.'"
HILETA DAVISON ANDREAREN ALDE. MILAKA ESPERO DIRA
Egunkari guztietan dago.
Diotenez, milaka lagunek beteko dituzte kaleak.
Aurrera egingo dugu, Edith.
Zeuk erakutsi zenidan hori.
Hartuko duzu hau?
- Daisy. - Mila esker.
Ia 13:00ak dira, Maggie. Hartu eskularruak eta lagundu Ellen andreari.
"Eta Arrazoiak esan zion,
'Isiltasuna. Zer entzuten duzu?'
Eta hark erantzun: 'Hanka-hotsa entzuten dut.
Milaka bider, hamar mila milaka eta mila milaka, eta horrela jotzen dute.'
'Zuri jarraituko dizuten horien hankak dira.
Gida itzazu.'"
EMILY DAVISON-EN HERIOTZA...
MUNDU OSORA ZABALDU ZEN.
MUNDUAREN ARRETA ERAKARRI ZUEN...
EMAKUMEEN ESKUBIDEEN ALDEKO BORROKARA.
BORROKA HORREK ERAGIN ZUEN...
MILA EMAKUME BRITAINIAR BAINO GEHIAGO KARTZELARATZEA.
1918AN BOTOA EMAN ZITZAIEN...
HAINBAT EMAKUMERI, 30 URTE BAINO GEHIAGOKOAK.
1925EAN LEGEAK AITORTU ZUEN...
EMAKUMEAREN ESKUBIDEA BERE SEME-ALABEKIKO.
1928AN EMAKUMEEK LORTU ZITUZTEN...
GIZONEZKOEN ESKUBIDE BERAK BOTOA EMATEKO.
MUNDUKO BESTE LEKU BATZUETAN ERE
AITORTU ZITZAIEN EMAKUMEEI BOZKATZEKO ESKUBIDEA:
www.azpitituluak.com Euskaratzailea: Joxe Aranzabal